Rzym – Wieczne Miasto – Non Solo Italia

O Rzymie powiedziano już bardzo wiele, ale właściwie nic nie potrafi przekazać, jak naprawdę jest na miejscu. Jedno z najwspanialszych miast świata, miasto niezwykłe, tętniące życiem, pełne turystów, gdzie historię można spotkać na każdym kroku. Można je ciągle na nowo odkrywać, wszędzie jest coś ciekawego i pięknego, wartego zobaczenia i zawsze jest się tu za krótko. Miasto, które inspirowało i inspiruje nadal wielu artystów, które wystąpiło w wielu filmach – moje ukochane to Rzymskie Wakacje, La Dolce Vita i Wielkie Piękno – warto obejrzeć przed podróżą (i nie tylko).

Rzym najlepiej zwiedzać na piechotę. Jest metro, ale nie dojedziemy nim do wielu ważnych punktów, a autobusy jeżdżą trochę wg własnego, nikomu nieznanemu rozkładu. Ale właśnie spacerując po mieście, często bez celu, gubiąc się w wąskich uliczkach, najlepiej będziemy mogli docenić jego urok. Co i rusz natkniemy się na coś ciekawego, zobaczymy jakiś wspaniały widok.

Koniecznie zobaczyć:

Koloseum, Forum Romanum, Palatyn

Koloseum – jeden z najważniejszych symboli miasta. Ogromna budowla, mogąca ówcześnie pomieścić prawie 70 tys. osób, którzy oglądali tutaj walki gladiatorów, polowania na dzikie zwierzęta czy wyścigi statków. Tu zawsze są duże kolejki, ale można to ominąć, kupując np. kartę Roma Pass*

Forum Romanum – W czasach starożytnych był to główny polityczny, religijny i towarzyski punkt miasta. Tutaj miały miejsce najważniejsze uroczystości starożytnego Rzymu. Warto wejść do środka i pooglądać ruiny i pozostałości budowli antycznych, poczuć się jakby było się naprawdę w Starożytnym Rzymie.

Palatyn – to tutaj wg legendy Romulus miał założyć swoją siedzibę, i tu zaczyna się historia imperium rzymskiego. Jedno z siedmiu wzgórz rzymskich, gdzie w ogrodach można odpocząć nieco od zgiełku miasta.

Jeśli mamy dużo czasu, warto wejść do środka całego kompleksu, ale spokojnie wszystko można zobaczyć również z zewnątrz, jest wiele punktów widokowych na około całego kompleksu.

*Roma Pass

Bardzo przydatne rozwiązanie, jeśli zamierzamy dużo zwiedzać i chodzić po muzeach: http://www.romapass.it/

Karta jest na 48 lub 72 h. W cenie jest wejście do 1 lub 2 muzeów, do pozostałych są zniżki. Do Koloseum, Muzeum Kapitolińskich i Zamku św. Anioła – wejście bez kolejki. W cenie również transport miejski.

Watykan

Watykan – plac św. Piotra, Bazylika (też podziemia), Muzeum Watykańskie

Watykan kolejny must see w Rzymie, koniecznie, chociaż raz trzeba przyjść na Plac św. Piotra, wejść do Bazyliki, zobaczyć w środku Pietę. Jeśli mamy więcej czasu, nie warto pominąć również Muzeów Watykańskich z kaplicą Sykstyńską – to jedno z ciekawszych muzeów świata.

Do samej Bazyliki bardzo często są duże kolejki, ciężko powiedzieć, kiedy są najmniejsze, bo różnie to bywa. Najlepiej próbować rano lub wieczorem, wtedy szanse na uniknięcie tłumów są największe. Wejście jest bezpłatne, czeka nas tylko kontrola bezpieczeństwa. W Bazylice szczególną uwagę trzeba zwrócić na Pietę (po wejściu po prawej stronie), grób Jana Pawła II i niezwykły zdobiony ołtarz. W podziemiach znajdują się również liczne grobowce. Można również wjechać/wejść na górę, na kopułę – widok jest naprawdę piękny (i sama budowla od środka też robi wrażenie).

Często zdarza się, że wejście do podziemi czy do grobu Jana Pawła II jest zamknięte, np. z powodu prywatnej mszy dla jakiejś grupy, dobrze być na to przygotowanym.

Ciekawostka – na środku Placu św. Piotra są 2 punkty, z których widać tylko jeden rząd kolumnady – takie złudzenie optyczne, warto je odszukać (pomiędzy centralną fontanną a obeliskiem, w połowie drogi).

Z Muzeami Watykańskimi, podobnie jak z samą Bazyliką, ciężko powiedzieć, kiedy kolejka będzie najmniejsza. Nie warto ryzykować i najlepiej bilety kupić wcześniej przez internet:

http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/it/visita-i-musei/scegli-la-visita.html

Tutaj też ważna informacja – karta Roma Pass nie obowiązuje.

Tłumy w środku są bardzo duże, odbiera to trochę urok podziwiania sztuki, ale kaplica Sykstyńska czy Stanze Rafaela robią i tak olbrzymie wrażenie. Należy również bardzo uważać na oszustów, którzy sprzedają np. wejście na Plac św. Piotra, które jest zawsze darmowe, albo wejście do Muzeów Watykańskich bez kolejki, a akurat tej kolejki tam nie ma.

Jeśli mamy więcej czasu, polecam wycieczkę po Ogrodach Watykańskich, niezwykłej zielonej oazie w centrum miasta. Wycieczki są tylko z przewodnikiem, trwają około 2 godzin. Na stronie trzeba sprawdzić dostępność i najlepiej wcześniej zakupić bilet. W cenie jest również bilet do Muzeów Watykańskich, po zwiedzaniu ogrodów możemy już samodzielnie kontynuować dalsze zwiedzanie muzeów.

Najważniejsze place i miejsca w sercu Rzymu

Piazza Navona, Schody hiszpańskie, Campo dei Fiori, Panteon, Fontanna di Trevi

Kilka najważniejszych punktów w Rzymie. Zawsze, gdy tu jestem odwiedzam je wszystkie i za każdym razem zachwycają mnie tak samo.

Na Campo dei Fiori rano jest codziennie targ na którym można spróbować różnych rzeczy, jest też stoisko z owocami i warzywami, na którym sprzedaje (przynajmniej kiedyś był) Polak – można go podpytać, co poleca najbardziej. Wieczorem plac zamienia się w jedno z centrów życia nocnego, można tu przyjść na kolacje czy drinka, a także zjeść słynna kanapkę rzymską z wieprzowiną – porchetta.

Piazza Navona – jeden z najpiękniejszych i najbardziej eleganckich placów w Rzymie. W starożytnym Rzymie stadion, na którym urządzano nawet wyścigi łodzi, teraz podłużny plac z kościołami i najbardziej znaną fontanną Czterech Rzek Berniniego.

Schody hiszpańskie – barokowy architektoniczny majstersztyk, jedne z najbardziej znanych schodów na świecie. Zawsze pełne ludzi, ale i tak miejsce koniecznie trzeba zobaczyć.

Niedaleko stąd znajduje się Via Margutta, bardzo urokliwa uliczka, rozsławiona przez film Rzymskie Wakacje (Joe Bradley mieszkał pod numerem 51). Dawniej artystyczny zaułek, bywał tu np. Picassco, Fellini, teraz miejsce z licznymi knajpkami i sprzedawcami dzieł sztuki – galeria pod gołym niebem.

Fontanna di Trevi – jedna z najpiękniejszych i największych fontann w Rzymie, miejsce wyjątkowo, ukryte pomiędzy wąskimi uliczkami na niewielkim placu i zachwycające o każdej porze dnia. Koniecznie wrzućcie monetę do środka, podobno gwarantuje to powrót do Rzymu. U mnie się sprawdza, bo ciągle wracam:) To tutaj rozegrała się słynna scena z filmu Federico Felliniego (La Dolce Vita), w której Anita Ekberg bierze nocną kąpiel w fontannie. Niestety jest to surowo zabronione, a porządku cały czas pilnują lokalni policjanci.

Panteon – dawna świątynia wszystkich bogów, teraz kościół. Z zewnątrz wydaje się niepozorna, ale wnętrze robi niesamowite wrażenie. Szczególnie kopuła z prawie 9 metrowym centralnym oculusem – będącym jedynym źródłem światła, niesamowicie wyglądający także w trakcie deszczu, gdy woda wpada do środka.

Wzgórza w obrębie Rzymu

Rzym powstał na 7 wzgórzach, wszystkie mieszczą się po wschodniej stronie Tybru. Informacja jest dosyć istotna, jeśli zamierzamy przemieszczać się głównie pieszo – tak, dużo będziemy wchodzić pod górę. Te pierwsze wzgórza to: Awentyn, Palatyn, Kwirynał, Wiminał, Celius, Eskwilin, Kapitol.

Wzgórza pełnią teraz też ważną funkcję – wspaniale można podziwiać z nich miasto. Każdy Rzymianin ma swoje ulubione wzgórze i ulubiony punkt widokowy.

Ja najbardziej lubię widok ze wzgórza Awentynu, jest tu też piękny ogród pomarańczowy, rosarium z wieloma gatunkami róż i bardzo ciekawy punkt – przez dziurkę od klucza w drzwiach przy placu Kawalerów Maltańskich, można podziwiać widok na bazylikę św. Piotra!

Inne punkty widokowe, również z pięknymi widokami to Pincio i Gianicolo. Pincio ma 2 punkty widokowe – Terazza del Pincio z widokiem na Piazza del Popolo, drugi obok Villi Medici.

Wycieczka do Tivoli

Jeśli macie wystarczająco dużo czasu, to warto na jeden dzień zrobić sobie wycieczkę do Tivoli – pociągiem lub autobusem jest to około godziny. Cisza, spokój, inny klimat niż w Rzymie – warto przyjechać, żeby trochę odpocząć od zgiełku miasta. Już starożytni Rzymianie korzystali z tego miejsca, budując tutaj swoje wille i chroniąc się przed rzymskim upałem.

2 miejsca, które koniecznie trzeba zobaczyć w Tivoli (i w ogóle we Włoszech, bo oba są naprawdę wyjątkowe)

Villa d’Este – niezwykły kompleks ogrodowy z pięknymi fontannami, basenami, kaskadami wodnymi zbudowany przez syna księcia Ferrary, kardynała d’Este, który w ten sposób chciał powetować sobie fakt niezostania papieżem. Znajduje się tutaj 60 basenów, 250 wodospadów, 50 fontann, 20 tarasów, wszystko zasilane wodą z pobliskiej rzeki, wykorzystując 250 dysz. Powstał w 1556 roku i jest dowodem niezwykłej biegłości ówczesnych inżynierów.

Villa Hadriana – piękny kompleks ogrodowo-pałacowy zbudowany na polecenie cesarza Hadriana. Na jego terenie znajdowały się liczne budynki, jak termy, teatry, baseny, biblioteka. Cały teren to ponad 120 h, więc spokojnie można spędzić kilka godzin, podziwiać rozmach i fantazję rzymskiego cesarza.

Co jeszcze:

Kościół San Clemente niedaleko Koloseum, wielopoziomowy kościół, z częściami z różnych etapów historii Rzymu, z katakumbami na najniższym poziomie. Jeden z najpiękniejszych i najbardziej fascynujących kościołów w Rzymie.
Dzielnica Zatybrze – szczególnie wieczorami, kiedy kwitnie tu życie, mnóstwo knajpek, barów. Wspaniałe i stare kościoły (Santa Maria in Trastevere lub Santa Cecilia, oba ze wspaniałymi mozaikami), wąskie uliczki, pranie suszące się nad ulicami, domy porośnięte bluszczem i niezwykły klimat.
San Pietro in Vincoli – Kościół św. Piotra w Okowach – niezwykły kościół, jeden z najpiękniejszych w Rzymie, kryjący niesamowitą perełkę – Mojżesza dłuta Michała Anioła. A schody prowadzące z Via Cavour to jeden z bardziej urokliwych zakątków miasta.
Vittoriano (Ołtarz Ojczyzny, Pomnik Wiktora Emanuela II) – można podziwiać widok na całe miasto. Najlepiej zaplanować wizytę na koniec naszego pobytu w Rzymie, kiedy wiemy już gdzie dokładnie, co jest i gdzie byliśmy.
Villa Borghese – bardzo ciekawe muzeum, trzeba wcześniej rezerwować terminy.
Bocca della verita (Usta prawdy) – po filmie Rzymskie Wakacje wiedziałam, że muszę tu przyjść. Niestety, nie ma tego klimatu, co w filmie, trzeba odstać w długiej kolejce, żeby sprawdzić, czy usta jednak nie utną nam ręki.
Bazylika św. Jana na Lateranie, jeden z najważniejszych rzymskich kościołów. Obok znajduje się również kaplica, w której są schody podobno przeniesione z pałacu Poncjusza Piłata w Jerozolimie, po których to Jezus miał iść na śmierć.
Bazylika Świętego Krzyża Jerozolimskiego (Santa Croce in Gerusalemme) – w ramach ciekawostek, kościół, w którym znajdują się liczne relikwie – trzy kawałki Krzyża Świętego, dwa kolce korony cierniowej, gwóźdź, którym była przebita dłoń Chrystusa, oraz fragment tabliczki z napisem „I.N.R.I.”
Termy Karakali – zbudowany przez cesarzy Septymiusza i Karakalę gigantyczny kompleks łaźni. W czasach świetności zajmował 100 tys. m2 i mógł pomieścić równocześnie 10 tys osób. Znajdowały się tu baseny, sauny, sale ćwiczeń, biblioteki, galerie sztuki, pokoje spotkań i stadion. Rzymianie przychodzili tu spotkać się ze znajomymi, prowadzili spotkania biznesowe czy po prostu relaksowali. Mimo że do dzisiejszych czasów zachowane zostały tylko ruiny, obiekt i tak zachwyca, a rozmach, z jakim całość została wykonana robi niezwykłe wrażenie. Obecnie wystawiane są tu często spektakle i opery, warto więc sprawdzić czy w czasie naszego pobytu nie będziemy mieli takiej możliwości.
Zamek św. Anioła – wzniesiony jako mauzoleum przez cesarza Hadriana, w swojej historii pełnił wiele funkcji – był fortecą, miejscem schronienia papieży, koszarami, pałacem rozrywek. Obecna nazwa została mu nadana w VI w n.e. Kiedy w Rzymie panowała epidemia, papieżowi Grzegorzowi Wielkiemu ukazała się nad zamkiem postać Archanioła Michała, zwiastująca koniec zarazy. Warto zgłębić historię budynku i zwiedzić go od środka, szczególnie ze względu na widok na Watykan i Tybr.
Palazzo Massimo alle Terme – wspaniała kolekcja rzeźby antycznej, jedno z ciekawszych muzeów w Rzymie.
Le Domus Romane di Palazzo Valentini – niezwykłe mozaiki i pozostałości antyczne, odkryte przypadkowo w trakcie prac budowlanych, obecnie przekształcone w multimedialne muzeum;
Domus Aurera – to jest ciągle na mojej liście do zobaczenia, budynek stworzony prze Nerona, jako pałac rozrywek. Ciągle trwają prace archeologiczne, ale posiadłość można zwiedzać z przewodnikiem, w niewielkich grupach.